Stare świadectwa pracy, zaświadczenia o zarobkach czy paski płac mogą dziś mieć kluczowe znaczenie. Bez nich wysokość emerytury może zostać wyliczona na podstawie minimalnego wynagrodzenia, nawet jeśli rzeczywiste zarobki były znacznie wyższe.
Dla wielu osób oznacza to realne straty finansowe w przyszłości.
Kapitał początkowy decyduje o wysokości świadczenia
Okresy pracy sprzed reformy emerytalnej z 1999 roku są brane pod uwagę przy ustalaniu tzw. kapitału początkowego. To jeden z elementów wpływających na końcową wysokość emerytury. Jeśli brakuje dokumentów potwierdzających wysokość zarobków, ZUS – zgodnie z obowiązującymi przepisami – przyjmuje minimalne wynagrodzenie z danego okresu.
W praktyce może to oznaczać, że świadczenie zostanie obliczone na poziomie znacznie niższym, niż wynikałoby to z faktycznych dochodów sprzed lat.
Gdzie szukać brakujących dokumentów?
Osoby, które nie mają w domu pełnej dokumentacji, powinny w pierwszej kolejności skontaktować się z byłym pracodawcą. Jeśli firma została zlikwidowana, warto ustalić, kto przejął jej archiwa. Dokumentacja pracownicza często trafia do następców prawnych lub wyspecjalizowanych archiwów przechowujących akta zlikwidowanych zakładów pracy.
Czasem odnalezienie jednego dokumentu z lat 80. czy 90. może znacząco wpłynąć na ostateczne wyliczenia.
Emeryturę można przeliczyć ponownie
Wielu świadczeniobiorców nie zdaje sobie sprawy, że emeryturę lub rentę można przeliczyć więcej niż jeden raz. Jeśli pojawią się nowe dokumenty potwierdzające okresy składkowe lub wyższe zarobki, ZUS ma możliwość ponownego ustalenia wysokości świadczenia.
Dotyczy to zarówno osób, które dopiero planują przejście na emeryturę, jak i tych, które już ją pobierają. Wniosek o przeliczenie można złożyć w dowolnym momencie.
Każdy rok pracy ma znaczenie
W systemie emerytalnym nawet niewielkie różnice w podstawie wyliczeń przekładają się na wysokość miesięcznej wypłaty. W perspektywie kilkunastu czy kilkudziesięciu lat może to oznaczać różnicę liczona w tysiącach złotych.
Dlatego eksperci zachęcają, by przejrzeć domowe archiwa i upewnić się, że wszystkie okresy zatrudnienia zostały właściwie udokumentowane. W przypadku braku danych warto rozpocząć poszukiwania jak najwcześniej, zanim nadejdzie moment składania wniosku o świadczenie.
Lepiej sprawdzić wcześniej
Apel ZUS jest jasny – komplet dokumentów to gwarancja prawidłowego wyliczenia emerytury. Brak potwierdzenia zarobków sprzed 1999 roku nie oznacza automatycznie utraty prawa do świadczenia, ale może skutkować jego zaniżeniem.
Zanim więc nadejdzie czas przejścia na emeryturę, warto upewnić się, że wszystkie lata pracy są odpowiednio udokumentowane. W wielu przypadkach to właśnie stare papiery mogą zadecydować o wysokości przyszłego wsparcia.