Nie jest to ani 13-tka, ani 14-tka, a jego wysokość dla wielu może być szokiem. Mowa o kwocie blisko 1800 zł miesięcznie, która trafia do seniorów jako dożywotni, stały dodatek. Choć wypłaty realizuje ZUS, to nie ta instytucja przyznaje prawo do pieniędzy, co sprawia, że tysiące uprawnionych osób wciąż o nich nie wie.
Stały przelew bez podatku – jak to możliwe?
Największym atutem tego świadczenia jest fakt, że jest ono całkowicie zwolnione z podatku dochodowego. Podczas gdy tradycyjne emerytury są opodatkowane, to świadczenie senior otrzymuje „na czysto”. Obecnie kwota ta wynosi dokładnie 1780,96 zł, co odpowiada najniższej emeryturze w Polsce.
To prawdziwy ewenement w polskim prawie: dodatek nie wlicza się do limitów dorabiania, nie wpływa na progi przyznawania zasiłków i jest wypłacany niezależnie od tego, czy Twoja podstawowa emerytura wynosi 2, czy 10 tysięcy złotych. To stabilny fundament, który rośnie co roku wraz z marcową waloryzacją.
Kto posiada klucz do tych pieniędzy?
Pieniądze te nie są przyznawane za staż pracy, lecz za odwagę wykazaną w czasach PRL. Adresatami są seniorzy, którzy uzyskają status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Wielu dzisiejszych emerytów w młodości angażowało się w pomoc „Solidarności”, drukowało ulotki lub uczestniczyło w manifestacjach, nie traktując tego jako inwestycji w przyszłość. Dziś państwo polskie spłaca ten dług wdzięczności. Status ten nadaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a nie urzędnik w ZUS, co jest najczęstszą przyczyną niewiedzy seniorów.
„Zasada 12/30” – warunki, które musisz udokumentować
Aby stać się beneficjentem tego wysokiego dodatku, należy spełnić tzw. warunki progowe. Procedura wymaga wykazania:
- 12 miesięcy aktywnej działalności w strukturach opozycyjnych (np. kolportaż, organizacja strajków, wsparcie podziemia).
- 30 dni uwięzienia lub internowania w związku z tą działalnością.
Co istotne, status osoby represjonowanej można uzyskać również w przypadku krótszej działalności, jeśli wiązała się ona z drastycznymi konsekwencjami ze strony ówczesnych służb. Dokumenty potwierdzające te fakty znajdują się najczęściej w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), a proces ich wydobycia jest bezpłatny.
Procedura krok po kroku: Od IPN do portfela
Wiele osób rezygnuje, bojąc się formalności. Tymczasem ścieżka jest jasna:
Krok pierwszy: Złożenie wniosku do IPN o sprawdzenie zasobów archiwalnych na swój temat.
Krok drugi: Wystąpienie do Szefa UDSKiOR o nadanie statusu działacza (na podstawie dokumentów z IPN lub zeznań świadków).
Krok trzeci: Po otrzymaniu legitymacji działacza – złożenie prostego wniosku o wypłatę comiesięcznego świadczenia pieniężnego.
W obliczu prognozowanych zmian w gospodarce w 2026 roku, posiadanie stałego, nieopodatkowanego dochodu na poziomie minimalnej emerytury to dla seniora najwyższa możliwa gwarancja bezpieczeństwa. Jeśli w Twojej przeszłości był okres walki o wolną Polskę, te pieniądze po prostu Ci się należą.