Zarezerwowała elegancką restaurację, zaprosiła prawie dwadzieścia osób i zapewniała, że nikt nie powinien przejmować się kosztami.
— Raz w życiu mogę urządzić prawdziwe przyjęcie — powtarzała. — Zamawiajcie, na co macie ochotę.
Goście jej posłuchali. Na stołach pojawiły się drogie przystawki, steki, butelki wina i dwa torty. Brat mojego męża zamówił kolejną butelkę alkoholu, choć prawie nikt już nie pił.
Ja wybrałam najtańsze danie. Kilka tygodni wcześniej zakład, w którym pracowałam, ogłosił likwidację. Straciłam pracę po dwudziestu dwóch latach. Otrzymałam odprawę, ale te pieniądze miały nam wystarczyć do czasu, aż znajdę nowe zatrudnienie.
O odprawie wiedział wyłącznie mój mąż, Piotr.
Po kolacji teściowa wstała i wygłosiła długie przemówienie. Dziękowała dzieciom, wnukom i znajomym. O mnie nie wspomniała ani słowem, chociaż to ja zamówiłam tort i przez pół dnia dekorowałam salę.
Gdy kelner przyniósł rachunek, minął teściową oraz jej dwóch synów. Skórzane etui położył wyłącznie przede mną.
— Chyba nastąpiła pomyłka — powiedziałam.
— Nie, proszę pani. Przy rezerwacji zaznaczono, że to pani ureguluje należność.
Otworzyłam etui. Do zapłaty było sześć tysięcy czterysta osiemdziesiąt złotych.
Przy stole zapadła cisza. Teściowa uśmiechnęła się i podniosła kieliszek.
— To prezent od naszej synowej — oznajmiła. — Wiedziałam, że wreszcie zachowa się jak członek rodziny.
Spojrzałam na Piotra.
— O czym ona mówi?
Mąż pochylił się w moją stronę.
— Zapłać. Wyjaśnimy wszystko w domu.
— Czy ty wiedziałeś?
— Mama tyle razy nam pomagała. Nie rób teraz przedstawienia.
Teściowa nie pożyczyła nam nigdy pieniędzy. Kilka razy odebrała wnuka ze szkoły i raz przywiozła zakupy, gdy byłam chora. Za każdym razem przez następne miesiące przypominała wszystkim o swoim poświęceniu.
— To moje urodziny — powiedziała głośno. — Chyba nie odmówisz mi prezentu przy całej rodzinie?
— Kto powiedział restauracji, że zapłacę?
Piotr zacisnął usta.
— Ja dokonywałem rezerwacji.
Poczułam, jakby ktoś uderzył mnie w twarz. Mąż bez pytania obiecał matce pieniądze z mojej odprawy. Jego rodzeństwo i kuzyni musieli o tym wiedzieć, bo nikt nie wyglądał na zaskoczonego.
— Nie zapłacę — powiedziałam.
Teściowa odłożyła kieliszek.
— Dostałaś przecież kilkadziesiąt tysięcy. Na co chcesz je wydać? Na siedzenie w domu?
— Straciłam pracę. To nasze zabezpieczenie.
— Nasze? — prychnęła. — Mój syn nadal zarabia. Te pieniądze spadły ci z nieba.
Wstałam od stołu.
Piotr chwycił mnie za rękę.
— Jeśli teraz wyjdziesz, skompromitujesz mamę.
— To wy skompromitowaliście mnie, planując wszystko za moimi plecami.
Kierownik restauracji potwierdził, że rezerwację zrobił Piotr. To on odpowiadał za uregulowanie rachunku. Mąż zapłacił kartą podpiętą do naszego wspólnego konta.
Kiedy wychodziliśmy, teściowa szepnęła:
— Pożałujesz, że zrobiłaś mi taką scenę.
W samochodzie Piotr długo milczał. Dopiero pod domem wyznał prawdę.
Jego matka obiecała przepisać mu swoje mieszkanie. Postawiła jednak warunek: miał udowodnić, że potrafi „utrzymać żonę w ryzach” i że rodzina jest dla niego ważniejsza niż moje zdanie.
— To było tylko sześć tysięcy — powiedział. — W zamian możemy kiedyś dostać mieszkanie warte pół miliona.
— Wydałeś nasze oszczędności, żeby kupić sobie miejsce w testamencie?
— Robiłem to dla nas.
— Nie. Zrobiłeś to dla siebie i swojej matki.
Tej nocy sprawdziłam wspólne konto. Brakowało na nim nie tylko pieniędzy za kolację. Piotr kilka dni wcześniej przelał matce kolejne dziesięć tysięcy złotych. W tytule wpisał: „prezent urodzinowy”.
Spakowałam walizkę i pojechałam do siostry.
Mąż błagał, żebym wróciła. Twierdził, że dał się zmanipulować. Teściowa zadzwoniła tylko raz. Powiedziała, że jeśli złożę pozew o rozwód, udowodnię, iż od początku zależało mi wyłącznie na majątku jej rodziny.
Odpowiedziałam, że może zatrzymać wszystkie trzy pokoje, złote pierścionki i pieniądze. Ja chcę jedynie odzyskać swoją część oszczędności oraz szacunek do samej siebie.
Podczas tamtej kolacji kelner położył przede mną rachunek na sześć tysięcy czterysta osiemdziesiąt złotych. Prawdziwa cena przyjęcia okazała się jednak znacznie wyższa.
Teściowa dostała urodziny, o jakich marzyła. Piotr zachował szansę na jej mieszkanie. Ja natomiast dowiedziałam się, że w rodzinie męża byłam mile widziana tylko wtedy, gdy siedziałam cicho i płaciłam.