Decyzję ogłosiła oficjalnie Konferencja Episkopatu Polski. Sankcje obejmą zarówno duchownych, jak i osoby świeckie pełniące funkcje w instytucjach kościelnych.

Widełki kar są jasno określone – od 2 403 zł do 96 120 zł brutto. To jedne z najbardziej konkretnych i precyzyjnie wyliczonych sankcji finansowych w historii polskich regulacji kościelnych.

Reforma zapoczątkowana w Watykanie

Podstawą nowych przepisów jest reforma Kodeksu prawa kanonicznego przeprowadzona przez Pope Francis pod koniec 2021 roku. Nowelizacja miała na celu wzmocnienie odpowiedzialności karnej w Kościele oraz uporządkowanie systemu sankcji.

Polski Episkopat doprecyzował teraz, jak te przepisy będą stosowane w kraju, wprowadzając konkretne kwoty powiązane z minimalnym wynagrodzeniem.

Kara liczona od płacy minimalnej

Nowe regulacje przewidują, że grzywna nie może być niższa niż połowa minimalnego wynagrodzenia brutto i nie może przekroczyć jego dwudziestokrotności.

Od 1 stycznia 2026 r. płaca minimalna wynosi 4 806 zł brutto. Oznacza to, że:
  • minimalna grzywna to 2 403 zł brutto,
  • maksymalna kara sięga 96 120 zł brutto.

Co istotne, wysokość sankcji będzie zawsze ustalana według stawki minimalnego wynagrodzenia obowiązującej w dniu jej wymierzenia.

Kogo obejmą nowe przepisy?

Kary finansowe dotyczą przestępstw popełnionych w związku z pełnieniem obowiązków w Kościele. Odpowiedzialność ponosić mogą nie tylko duchowni, ale także osoby świeckie zatrudnione w parafiach czy instytucjach kościelnych.

Dodatkowo możliwe będzie częściowe lub całkowite pozbawienie wynagrodzenia kościelnego. Jednocześnie Episkopat zastrzegł, że ukaranemu musi zostać pozostawiona kwota pozwalająca na godziwe utrzymanie – zgodnie z zasadami ochrony minimalnych środków do życia przewidzianymi w polskim prawie.

Gdzie trafią pieniądze z grzywien?

Zgodnie z dekretem, osoba wymierzająca karę zdecyduje, na jaki cel kościelny zostanie przeznaczona wpłacona kwota. Oznacza to, że środki nie trafiają do budżetu państwa, lecz pozostają w strukturach kościelnych.

Nowe zasady zostały przyjęte podczas zebrania Episkopatu w Gdańsku 14 października 2025 r., a 26 stycznia 2026 r. uzyskały zatwierdzenie Dykasterii ds. Biskupów. Oficjalna informacja o wejściu przepisów w życie została ogłoszona 26 lutego 2026 r.

Wyraźny sygnał zaostrzenia odpowiedzialności

Wprowadzenie precyzyjnych widełek finansowych oznacza ujednolicenie zasad karania w Polsce oraz realne wzmocnienie sankcji. Grzywny sięgające niemal 100 tys. zł mają charakter nie tylko symboliczny, ale przede wszystkim dyscyplinujący.

Od 1 marca 2026 r. przestępstwo kanoniczne będzie więc wiązało się z konkretnymi, wymiernymi konsekwencjami finansowymi.