Oglądaliśmy programy o Lizbonie, kolorowych uliczkach Porto i klifach nad oceanem. Mąż zawsze powtarzał, że pojedziemy tam dopiero na emeryturze, kiedy nie będziemy musieli liczyć dni urlopu.
— Wreszcie zrobimy coś dla siebie — zapewniał.
Po przejściu na emeryturę zaczęliśmy odkładać pieniądze. Co miesiąc przekazywałam Marianowi pięćset złotych ze swojego świadczenia. On miał dodawać siedemset ze swojej emerytury i wpłacać wszystko na osobne konto.
Przez ponad dwa lata oszczędzałam na każdej rzeczy. Kupowałam tańsze jedzenie, nie wymieniłam zimowego płaszcza i odłożyłam wizytę u dentysty. Gdy córka zaproponowała, że zabierze mnie na weekend do spa, odmówiłam.
— Każda złotówka przybliża mnie do oceanu — zażartowałam.
Marian regularnie pokazywał mi katalogi. W końcu oznajmił, że znalazł idealną wycieczkę: dwa tygodnie, kilka miast i hotel nad samym morzem.
— Zrobię rezerwację — powiedział. — Nie zaprzątaj sobie głowy formalnościami.
Ufałam mu. Byliśmy małżeństwem od czterdziestu trzech lat. Wspólnie wychowaliśmy dzieci, spłaciliśmy mieszkanie i przetrwaliśmy czasy, kiedy w portfelu zostawało nam kilka złotych.
Nie przyszło mi do głowy, że mogę być jedynie osobą finansującą jego marzenie.
Marian zaczął częściej wychodzić z domu. Twierdził, że chodzi na spotkania klubu seniora. Kupił nową koszulę, zmienił fryzurę i po raz pierwszy od lat zaczął używać drogich perfum.
Cieszyłam się, że emerytura dodała mu energii.
Pewnego dnia znalazłam na biurku karteczkę z numerem rezerwacji i nazwą biura podróży. Zbliżała się nasza rocznica ślubu, dlatego wpadłam na pomysł, żeby zrobić mu niespodziankę. Chciałam dopłacić za romantyczną kolację w Lizbonie albo wycieczkę łodzią.
Poszłam do biura następnego ranka.
Pracownica poprosiła o numer rezerwacji oraz nazwisko. Wpisała dane do komputera i uśmiechnęła się.
— Wycieczka jest już w całości opłacona. Dwa tygodnie w Portugalii, pokój dwuosobowy z widokiem na ocean.
— Chciałabym dokupić kolację dla męża i dla mnie.
Kobieta spojrzała na ekran, a potem na mnie.
— Czy pani jest jedną z podróżujących osób?
— Oczywiście. Rezerwację robił mój mąż, Marian Lewandowski.
Jej uśmiech zniknął.
— W dokumentach widnieje pan Marian Lewandowski oraz pani Elżbieta Krawiec.
Początkowo pomyślałam, że to błąd.
— Proszę sprawdzić jeszcze raz.
Pracownica odwróciła monitor w moją stronę. Zobaczyłam imię i nazwisko męża, datę urodzenia oraz numer paszportu. Pod spodem znajdowały się dane obcej kobiety.
Zarezerwowano dla nich jeden pokój z dużym łóżkiem. W uwagach zaznaczono, że podróżują z okazji rocznicy związku.
Poczułam, jak robi mi się niedobrze.
— Ile kosztowała wycieczka?
— Dwadzieścia cztery tysiące osiemset złotych.
Prawie dokładnie tyle uzbieraliśmy.
— Kiedy wpłacono pieniądze?
Kobieta podała datę. Marian dokonał pełnej płatności kilka dni wcześniej, wkrótce po tym, jak oddałam mu kolejną część swojej emerytury.
Usiadłam na krześle. Pracownica przyniosła mi wodę. Chciała coś powiedzieć, lecz nie znajdowała słów.
— Kim jest ta kobieta? — zapytałam, choć wiedziałam, że nie może mi odpowiedzieć.
Nazwisko wydawało mi się znajome. Dopiero w drodze do domu przypomniałam sobie zdjęcia z klubu seniora. Elżbieta stała obok mojego męża podczas wieczorku tanecznego. Wysoka, szczupła, w czerwonej sukience.
Marian mówił, że jest wdową i organizuje wycieczki.
Kiedy wróciłam, siedział w kuchni i pił kawę.
— Gdzie byłaś? — zapytał.
Położyłam przed nim katalog biura podróży.
— Chciałam dokupić nam kolację w Lizbonie.
Filiżanka zadrżała w jego dłoni.
— Po co tam poszłaś? Przecież mówiłem, że wszystkim się zajmę.
— Zająłeś się. Tylko zapomniałeś wpisać mnie do rezerwacji.
Milczał.
— Kim jest Elżbieta Krawiec?
— Znajomą z klubu.
— Dlaczego śpicie w jednym pokoju?
— To skomplikowane.
— Nie. To bardzo proste. Wziąłeś moje pieniądze i kupiłeś wycieczkę dla kochanki.
Marian zerwał się od stołu.
— Nie nazywaj jej tak!
Właśnie tym zdaniem rozwiał ostatnie wątpliwości. Gdyby nic ich nie łączyło, broniłby siebie. On bronił jej.
— Od jak dawna?
— Od roku.
Oparłam się o blat. Przez rok gotowałam mu obiady, prałam koszule i przekazywałam pieniądze na naszą wspólną podróż. W tym czasie on planował wyjazd z inną kobietą.
— Kiedy zamierzałeś mi powiedzieć?
— Po operacji oka miałaś zostać u córki. Powiedziałbym, że jadę na tydzień z kolegami z klubu.
Datę wyjazdu wybrał tak, żebym dochodziła do siebie po zabiegu i nie zadawała pytań.
— Dlaczego to zrobiłeś?
Marian potarł twarz.
— Przy Elżbiecie znowu czuję, że żyję. Ona chce tańczyć, podróżować, poznawać świat. Z tobą wszystko kręci się wokół lekarzy, rachunków i domu.
— Odkładałam wizyty u lekarza, żebyśmy mogli pojechać razem.
— Nie chciałem cię ranić.
Roześmiałam się gorzko.
— Dlatego pozwoliłeś mi zapłacić za łóżko, w którym zamierzałeś spać z inną kobietą?
Zażądałam zwrotu wszystkich pieniędzy, które przekazałam mu przez ostatnie dwa lata. Marian stwierdził, że nie ma z czego oddać, ponieważ wycieczka była opłacona, a rezygnacja oznaczała wysoką stratę.
— W takim razie nie jedźcie.
— Nie mogę teraz zawieść Elżbiety.
To zdanie zabolało bardziej niż wiadomość o romansie. Mnie mógł zdradzić, okraść i pozostawić po operacji. Jej nie chciał zawieść.
Spakowałam jego ubrania do dwóch walizek.
— Co robisz?
— Pomagam ci przygotować się do podróży. Od dzisiaj mieszkasz u niej.
— To również moje mieszkanie.
— W takim razie ja zamieszkam u córki, dopóki prawnik nie wyjaśni, jak podzielić wszystko, czego jeszcze nie zdążyłeś wydać.
Marian był przekonany, że tylko straszę. Przez całe życie unikałam konfliktów. Tym razem jednak nie ustąpiłam.
Zabezpieczyłam historię przelewów i wiadomości, w których pisał o „naszym funduszu na Portugalię”. Skontaktowałam się z prawnikiem i założyłam własne konto, na które zaczęła wpływać moja emerytura.
Córka chciała zadzwonić do ojca i zrobić awanturę, ale jej zabroniłam.
— Nie chcę, żeby wrócił ze strachu przed wstydem. Chcę, żeby poniósł konsekwencje własnego wyboru.
Kilka dni później zadzwoniła do mnie Elżbieta.
— Marian powiedział, że od dawna żyjecie osobno — zaczęła.
— Wczoraj rano zrobiłam mu śniadanie.
Po drugiej stronie zapadła cisza.
Okazało się, że jej również kłamał. Twierdził, że pieniądze na wycieczkę pochodzą wyłącznie z jego oszczędności. Przedstawiał się jako zamożny emeryt, który planuje sprzedać mieszkanie i rozpocząć z nią nowe życie.
Elżbieta zrezygnowała z wyjazdu.
Marian natychmiast zaproponował, żebym pojechała zamiast niej.
— Przecież zawsze o tym marzyłaś — powiedział. — Możemy wszystko naprawić.
Spojrzałam na człowieka, z którym spędziłam czterdzieści trzy lata.
— Nie chcę miejsca zwolnionego przez twoją kochankę.
Ostatecznie biuro podróży zmieniło rezerwację, a Marian pojechał sam. Po tygodniu zaczął przysyłać zdjęcia oceanu i wiadomości o tym, jak bardzo żałuje. Nie odpowiadałam.
Dzięki ugodzie odzyskałam swoją część pieniędzy. Nie wystarczyło na taki sam wyjazd, ale zaczęłam ponownie oszczędzać. Rok później pojechałam do Portugalii z przyjaciółką poznaną na rehabilitacji.
Stanęłam nad oceanem i przez długi czas patrzyłam na fale. Przypomniałam sobie wszystkie lata czekania, oszczędzania i odkładania własnych potrzeb.
Marian wrócił z podróży przekonany, że będę na niego czekała. Nie rozumiał, że podczas jego nieobecności po raz pierwszy od wielu lat poczułam się wolna.
Nasze małżeństwo zakończyło się nie wtedy, gdy pokochał inną kobietę. Skończyło się w chwili, gdy pozwolił mi odejmować sobie od ust, aby za moje pieniądze spełnić swoje marzenie u jej boku.