Kiedy Wiktor miał dobrze płatną pracę w zakładzie produkcyjnym, wspólnie opłacaliśmy rachunki. Gdy firma została zamknięta, zapewnił, że szybko znajdzie nowe zajęcie.
— Człowiek z moim doświadczeniem długo bez pracy nie będzie — powtarzał.
Minął miesiąc, potem pół roku. Wiktor odrzucał kolejne oferty. W jednej płacili za mało, w drugiej musiałby dojeżdżać, a praca w magazynie była rzekomo poniżej jego godności.
Ja pracowałam w szkolnej kuchni. Żeby utrzymać dom, zaczęłam dodatkowo sprzątać biura wieczorami. Wychodziłam przed szóstą, a wracałam po dwudziestej. Wiktor całymi dniami oglądał telewizję i czekał na obiad.
Nigdy nie zapytał, czy bolą mnie plecy. Za to zawsze miał coś do powiedzenia na temat jedzenia.
— Znowu zupa?
— Kotlety są za twarde.
— Normalna żona podałaby do tego surówkę.
Najgorzej było pod koniec miesiąca, gdy po opłaceniu rachunków zostawało mi niewiele ponad sto złotych. Jadłam w pracy kromkę chleba, żeby wieczorem przygotować mężowi ciepły posiłek.
Pewnego dnia podałam mu ziemniaki, kiszoną kapustę i podsmażoną kiełbasę.
Wiktor spojrzał na talerz z obrzydzeniem.
— Gdzie mięso?
— Kiełbasa jest mięsem.
— Harujesz od rana do nocy i nawet porządnego obiadu nie potrafisz ugotować?
Poczułam, jak zaciska mi się gardło.
„Oto twoje jedzenie. Co zarobisz, to zjesz” — pomyślałam.
Nie powiedziałam tego. Zabrałam swój pusty talerz i poszłam do łazienki, żeby nie zobaczył moich łez.
Kilka dni później zepsuł się piec. Fachowiec zażądał zaliczki, a ja nie miałam pieniędzy. Zapytałam Wiktora, czy może sprzedać komplet drogich narzędzi, których od dawna nie używał.
— To jedyna wartościowa rzecz, jaka mi została — oburzył się. — Sprzedaj swój pierścionek.
Chodziło o pierścionek po mojej mamie.
Następnego ranka postanowiłam poszukać dokumentów pieca. Wiedziałam, że Wiktor trzymał stare gwarancje w metalowej skrzynce w szafie. Pod papierami znalazłam grubą kopertę.
W środku było ponad osiemnaście tysięcy złotych.
Początkowo pomyślałam, że może odkładał na naprawę albo zachował odprawę. Potem znalazłam notes. Przy kolejnych nazwiskach zapisano kwoty: wymiana drzwi, montaż szafek, naprawa tarasu.
Mąż od miesięcy wykonywał prywatne zlecenia. Zarabiał więcej niż ja w kuchni i podczas wieczornego sprzątania, ale nie dokładał do domu ani złotówki.
Na dnie skrzynki leżał drugi telefon.
Nie powinnam była go włączać, lecz na ekranie zobaczyłam wiadomość od kobiety zapisanej jako Grażyna.
„Jeszcze trochę i będziemy mogli wynająć coś razem. Tylko nie daj się Teresie złapać z pieniędzmi”.
Usiadłam na podłodze.
Czytałam kolejne wiadomości. Wiktor pisał, że ma mnie dość, ale nie może jeszcze odejść, ponieważ dzięki mojej pensji nie musi płacić rachunków. Planował zamieszkać z Grażyną, gdy uzbiera odpowiednią kwotę.
Najbardziej zabolało jedno zdanie:
„Niech jeszcze trochę na mnie popracuje. Przecież do niczego innego się nie nadaje”.
Zrobiłam zdjęcia wiadomości, przeliczyłam pieniądze i odłożyłam wszystko dokładnie na miejsce. Po raz pierwszy od wielu miesięcy nie poszłam wieczorem sprzątać. Zamiast tego odwiedziłam córkę i opowiedziałam jej prawdę.
Następnego dnia przygotowałam obiad tylko dla siebie. Kiedy Wiktor usiadł przy stole, postawiłam przed nim pusty talerz.
— Co to ma być? — zapytał.
— Twoje jedzenie. Od dziś zjesz tyle, ile sam sobie kupisz.
Rzuciłam na stół zdjęcia wiadomości oraz kartkę z podsumowaniem rachunków, które przez ostatni rok opłaciłam sama.
Pobladł.
Najpierw twierdził, że pieniądze odkładał dla nas. Później oskarżył mnie o grzebanie w jego rzeczach. W końcu przyznał, że spotyka się z Grażyną, ale próbował przekonać mnie, że był to tylko „niewinny flirt”.
— Każdy mężczyzna potrzebuje odrobiny podziwu — powiedział. — Ty tylko wracasz zmęczona i narzekasz.
— Wracałam zmęczona, bo utrzymywałam człowieka, który pozwalał mi głodować, choć sam chował pieniądze.
Mieszkanie odziedziczyłam po rodzicach jeszcze przed ślubem. Poprosiłam Wiktora, żeby zabrał swoje oszczędności, narzędzia i wyprowadził się do kobiety, dla której planował nowe życie.
Grażyna przyjęła go z otwartymi ramionami. Po trzech miesiącach wyrzuciła, gdy z ukrytych pieniędzy niewiele zostało. Wtedy zjawił się pod moimi drzwiami z kwiatami.
— Popełniłem błąd — wyszeptał. — Zacznijmy od nowa.
Spojrzałam na człowieka, któremu przez lata podawałam najlepszą część obiadu, sama jedząc resztki.
— Możesz zacząć od nowa — odpowiedziałam. — Ale już beze mnie.
Zamknęłam drzwi i ugotowałam sobie rosół. Po raz pierwszy od dawna nalałam pełny talerz tylko dla siebie.
Nie smakował samotnością. Smakował odzyskaną godnością.